Wśród wszystkich nurtów muzyki hip hopowej można wyróżnić sporo odmiennych i znajdujących się na przeciwległych biegunach ruchów. Klasyfikacja wszelkich możliwych odmian rapu może być przeprowadzona w dowolny sposób. Jeżeli jednak pokierujemy się kryterium oceniającego największy wpływ na rozwój tej muzyki oraz globalne skutki wybranej części hip hopu, to gangsta rap trafi na pierwsze miejsce tego rankingu. Trudno z tym polemizować, ponieważ od końca lat 80.tych do 1996 roku ten styl hip hopowy nieprzerwanie pojawiał się w mediach ogólnoświatowych, a przez ten czas artyści z tego kręgu dorobili się niesłychanej popularności. Jedną z ikon gangsta rapu jest niezaprzeczalnie grupa N.W.A. Bez ich dokonań nie byłaby możliwa kariera muzyczna setek ich następców.

Gangsta rap jak żaden inny nurt hip hopu wywarł niesamowity wpływ na całą kulturę oraz pokazał białemu społeczeństwu USA, iż twórcy hip hopowi stanowią siłę, której trzeba się obawiać. Powstanie tej odmiany hip hopowej ponad dwie dekady temu przełożyło się na zawrotne kariery muzyczne poszczególnych wykonawców kojarzonych z tą półką rapową, liczne następstwa dotykające Stany Zjednoczone oraz cały świat, niesamowity biznes kręcący się wokół artystów i wytwórni płytowych, towarzyszące temu kontrowersje. Wszystko to i wiele innych elementów podsumowuje niniejsze środowisko. Nic z tego nie byłoby możliwe bez prawdziwych pionierów określanych mianem OG – Schoolly’ego D, Ice-T, Boogie Down Productions, Geto Boys i N.W.A. Największe emocje towarzyszyły twórczości formacji założonej w Compton. Eazy-E, Dr. Dre, Ice Cube, MC Ren i DJ Yella (przy wsparciu przez pewien okres ze strony Arabian Prince’a) zmienili oblicze nie tylko rapu, ale także na stałe wpisali się do historii muzyki.

Burzliwe losy działalności kalifornijskiej grupy przypadają na lata 1986-91. Głównymi inicjatorami powstania zespołu byli Eazy-E i Dr. Dre, znany już przed zaangażowaniem się w ten projekt z kolektywu World Class Wreckin’ Cru. Ice Cube, DJ Yella i Arabian Prince dołączyli do składu N.W.A niedługo później i w takiej konfiguracji rozpoczęła się era młodych-gniewnych z pogrążonego wówczas w wojnach pomiędzy gangami i handlem narkotykami Compton. Niemal od początku aktywności Niggaz Wit Attitudes na scenie muzycznej pomagał im Jerry Heller, menedżer o dużym doświadczeniu w branży wyniesionym ze współpracy z plejadą artystów (Elton John i Pink Floyd otwierają tę listę). Po nagraniu pierwszy singli – „Panic Zone”, „Dope Man” i „8-Ball” – oraz przygotowaniu przez Eazy’ego-E utworu „The Boyz-N-The Hood”, formacja poszukiwała wytwórni płytowej, która byłaby zainteresowana podpisaniem z nimi kontraktu. Heller próbował zainteresować twórczością formacji różne osoby z Los Angeles, ale za każdym razem rozmowy kończyły się fiaskiem.Wszyscy przedstawicieli świata muzycznego utrzymywali, iż tak agresywne i bezkompromisowe nagrania nie odniosą żadnego sukcesu komercyjnego. Nikt wtedy nie zdawał sobie sprawę z tego, w jakim był błędzie.

Po pierwszych niepowodzeniach członkowie grupy postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. W tym celu Eazy-E i Heller powołali do życia label Ruthtless Records, i tak rozpoczęła się era N.W.A. W sierpniu i wrześniu 1988 roku odbyły się premiery debiutanckiego longplaya formacji – „Straight Outta Compton” i solowej płyty lidera zespołu – „Eazy-Duz-It” (zaszły też zmiany w składzie kolektywu – Arabian Prince opuścił ich szeregi, a jego miejsce zajął MC Ren). W oka mgnieniu oczy wszystkich amerykańskich mediów zwróciły się w stronę Compton. Białe społeczeństwo USA nie szczędziło słów krytyki wydawnictwu propagującemu gangsterskie życie i przesiąknięte wulgaryzmami. Trudno dziwić się temu, jeżeli tracklista LP N.W.A zawierała utwory zatytułowane „F*ck tha Police” czy „Gangsta Gangsta”. Skandal obyczajowy towarzyszący twórczości grupy zdecydowanie przysłużył się im, pozwalając na szybkie dotarcie do niesłychanej rzeszy odbiorców i sprzedając się w kilkumilionowym nakładzie. Eazy-E, Dr. Dre i spółka w kilka miesięcy zostali uznani za gwiazdy rapu i wraz z 2 Live Crew częściej pojawiali się w mediach niż twórcy z Nowego Jorku.

Niewyobrażalny wręcz sukces odniesiony przez Kalifornijczyków nie usatysfakcjonował wszystkich jej członków. Zaczęły pojawiać się pierwsze konflikty wśród członków formacji związane z podziałem pieniędzy. Szczególnie głośno o tym mówił Ice Cube, co ostatecznie doprowadziło do jego odejścia z N.W.A w grudniu 1989 roku. Doprowadziło to do pierwszych dissów zawartych na EP-ce „100 Miles And Runnin’” z 1990 roku skierowanych w stronę O’Shea Jacksona, po których jego reputacja wcale nie została nadszarpnięta. Prawdę mówiąc, to on jeszcze skorzystał na tym – wydany 23 lata temu przez Ice Cube’a album „AmeriKKKa’s Most Wanted” powszechnie uznaje się za klasykę gatunku.

W maju 1991 roku odbyła się premiera drugiego, a zarazem ostatniego albumu N.W.A – „Niggaz4Life”. Wydawnictwo ponownie usadowiło formację w czołówce amerykańskich artystów, docierając do 1. miejsca na liście Billboard 200. Płyta promowana singlami „Appetite for Destruction” i „Alwayz into Somethin’” osiągnęła sukces, w czym nie przeszkodziła kampania wymierzona przeciwko zespołowi przez cenzorów (N-word występowało w każdym tracku na LP) i ich przeciwników. Jednak niedługo później kolejna osoba opuściła Niggaz Wit Attitudes. Jeszcze w tym samym roku Dr. Dre postanowił rozpocząć współpracę z Death Row Records kierowanym przez Suge Knighta, podbierając przy okazji kilku wykonawców (The D.O.C. i Michel’le). Konflikt pomiędzy Ice Cube’em, Andre Youngiem i Eazy’em-E ciągnął się przez następne miesiące. Założyciel Ruthtless Records skoncentrował się na nagrywaniu solowego materiału oraz wydawaniu projektów różnych twórców (MC Rena, Above The Law, Kokane’a i innych). Dorobek płytowy pioniera gangsta rapu powiększył się w latach 1992-93 o „5150: Home 4 tha Sick” oraz „It’s On (Dr. Dre) 187um Killa”. Jednak longplaye nie odbiły się w środowisku muzycznym już tak głośnym echem jak wcześniejsze nagrania N.W.A na co wpływ miały albumy Dr. Dre („The Chronic”) i Snoop Doggy Dogga („Doggystyle”).

Historia grupy z Compton skończyła się w tragiczny sposób w pierwszym kwartale 1995 roku. W lutym tamtego roku stan zdrowia Eazy’ego-E mocno pogorszył się, przez co wylądował on w szpitalu z podejrzeniem astmy. Po przeprowadzeniu dokładnych badań lekarze postawili inną diagnozę – raper zachorował na AIDS. 16marca jego bliscy wydali publiczne oświadczenie o położeniu Erika Wrighta, co zszokowało Stany Zjednoczone. Tuż przed śmiercią artysty 26 marca 1995 roku topór wojenny pomiędzy nim a Dr. Dre i Ice Cube’em został zakopany. W takich okolicznościach skończyła się era jednej z najbardziej znamienitych i najważniejszych formacji w historii rapu.

W 2008 roku ukazał się dokument „The World’s Most Dangerous Group” z serii VH1 Rock Docs przedstawiający pionierów agresywnej formy hip hopu. Film zawiera wywiady ze wszystkimi byłymi członkami N.W.A, Jerrym Hellerem, wdową po Eazym-E, Tamiką Wright i jej synem, Johnem Singletonem i pozostałymi. Dzięki temu obrazowi dogłębnie pokazano kulisy z życia zespołu, skupiając się też na przedstawieniu ich konfliktów i wielkich osiągnięć.